Triceratops, với tên gọi mang ý nghĩa “mặt ba sừng” (từ tiếng Hy Lạp “tri-” là ba, “kéras” là sừng, và “ops” là mặt), là một trong những loài khủng long ăn cỏ nổi tiếng và dễ nhận diện nhất.
Chúng là một trong những chi khủng long phi chim cuối cùng tồn tại trên Trái Đất, sống vào cuối Kỷ Phấn Trắng (khoảng 70-65 triệu năm trước) tại Bắc Mỹ. Chúng đã tuyệt chủng trong sự kiện tuyệt chủng hàng loạt 66 triệu năm trước.
Với cơ thể đồ sộ và ba chiếc sừng mang tính biểu tượng, Triceratops sống chung môi trường và thường được xem là con mồi tiềm năng của “vua” Tyrannosaurus rex (T-Rex).
Pháo đài Sống của Thế giới Cổ đại
Triceratops là một pháo đài di động, với cấu trúc cơ thể cực kỳ ấn tượng, tương tự như loài tê giác hiện đại nhưng ở một quy mô lớn hơn nhiều.
-
- Kích thước khổng lồ: Các cá thể trưởng thành được ước tính dài từ 7,9 đến 9 mét, cao khoảng 3 mét và nặng từ 6,1 đến 12 tấn.
- Hộp sọ vĩ đại: Chúng sở hữu một trong những hộp sọ lớn nhất trong thế giới động vật. Một hộp sọ hoàn chỉnh có thể dài tới 2,5 mét, chiếm gần 1/3 tổng chiều dài cơ thể của con vật.
- Vũ khí: Tên của chúng nói lên tất cả. Chúng có một sừng ngắn trên mũi và một cặp sừng dài, sắc bén phía trên mắt, có thể dài tới 1 mét.
- Tấm khiên (Diềm xương): Phía sau hộp sọ là một diềm xương lớn, ngắn và chắc chắn.
- Lớp da bất thường: Một số phát hiện thú vị cho thấy da của Triceratops không trơn nhẵn, mà có thể sở hữu các cấu trúc giống như lông cứng, một đặc điểm khá bất thường.
Cuộc Tranh Luận Lớn: Sừng và Diềm để làm gì?
Từ lâu, mục đích của sừng và diềm xương đã là một chủ đề gây tranh cãi.
- Giả thuyết truyền thống (Vũ khí phòng thủ): Ban đầu, người ta tin rằng đây là vũ khí chính để Triceratops tự vệ trước những kẻ săn mồi như T-Rex.
- Giả thuyết hiện đại (Biển quảng cáo): Các thuyết gần đây hơn cho rằng chúng có vai trò xã hội, tương tự như gạc của tuần lộc hay sừng của dê núi. Chúng có thể được dùng để:
- Nhận dạng đồng loại.
- Thu hút bạn tình (tán tỉnh).
- Thể hiện sự thống trị trong đàn.
Bí ẩn về Torosaurus: Triceratops có phải chỉ là “trẻ vị thành niên”?
Một trong những cuộc tranh luận học thuật nóng hổi nhất là về danh tính thực sự của Triceratops.
Hiện tại, có hai loài được công nhận là hợp lệ: T. horridus và T. prorsus.
Tuy nhiên, một nghiên cứu gây chấn động năm 2010 cho rằng một loài khủng long khác có tên là Torosaurus (vốn có diềm xương lớn hơn và có lỗ hổng) thực chất không phải là một chi riêng biệt. Giả thuyết này cho rằng Torosaurus chính là dạng trưởng thành hoàn toàn của Triceratops. Theo đó, khi Triceratops già đi, diềm xương của chúng sẽ phát triển dài ra và thậm chí mỏng đi, tạo ra các lỗ hổng để phô trương.
Quan điểm này ngay lập tức vấp phải nhiều tranh cãi và các nghiên cứu sâu hơn vẫn đang được tiến hành để giải quyết bí ẩn này.
