Giới thiệu: “Thằn lằn chi trước”
Brachiosaurus (phát âm là Bra-ki-ô-sau-rớt) là một chi khủng long sauropoda (khủng long cổ dài) khổng lồ, sống vào cuối Kỷ Jura tại Bắc Mỹ (thuộc Thành hệ Morrison). Tên tiếng Việt của chúng đôi khi được gọi là “Uyển long” (nghĩa là “thằn lằn chi trước”).
Nó được nhà cổ sinh vật học Elmer S. Riggs mô tả lần đầu tiên vào năm 1903, từ các hóa thạch tìm thấy ở Colorado, Hoa Kỳ. Khi phát hiện ra nó, Riggs đã tuyên bố đây là “loài khủng long lớn nhất từng được biết đến”.
Đặc điểm Giải phẫu: Một Cơ thể Khác biệt
Giống như các loài sauropoda khác, Brachiosaurus có một chiếc cổ rất dài và một hộp sọ nhỏ. Tuy nhiên, tỷ lệ cơ thể của nó lại vô cùng độc đáo và khác biệt so với hầu hết các loài sauropoda khác (như Diplodocus):
- Chi trước dài hơn chi sau: Đây là đặc điểm nổi bật và “ăn tiền” nhất. Hầu hết các loài sauropoda khác đều có chi sau dài hơn.
- Thân hình dốc: Cấu trúc chi trước dài hơn chi sau tạo ra một thân hình dốc nghiêng về phía sau, khiến vóc dáng tổng thể của nó gợi nhớ đến một con hươu cao cổ hiện đại.
- Đuôi ngắn: Trong khi các loài sauropoda khác nổi tiếng với chiếc đuôi dài (dùng để giữ thăng bằng hoặc tự vệ), đuôi của Brachiosaurus lại tương đối ngắn.
Cuộc Nhầm lẫn Thế kỷ: Brachiosaurus và Giraffatitan
Brachiosaurus là chi khủng long dùng để đặt tên cho cả họ Brachiosauridae. Tuy nhiên, có một sự thật thú vị:
Trong nhiều thập kỷ, phần lớn những gì chúng ta biết và thấy (trong phim ảnh, bảo tàng) về Brachiosaurus thực chất là dựa trên một loài khủng long khác: Giraffatitan brancai.
- Giraffatitan được tìm thấy ở Tanzania (Châu Phi) và được nhà cổ sinh vật học người Đức Werner Janensch mô tả, nhưng ban đầu ông đã xếp nó như một loài thuộc chi Brachiosaurus.
- Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng có quá nhiều sự khác biệt đáng kể (đặc biệt là ở hộp sọ) giữa mẫu vật ở Bắc Mỹ (Brachiosaurus) và mẫu vật ở châu Phi (Giraffatitan).
- Vì vậy, các nhà khoa học đã quyết định tách chúng ra, đặt các mẫu vật châu Phi vào một chi riêng biệt là Giraffatitan.
Lối sống của Brachiosaurus
- Kẻ ăn trên cao: Nhờ vóc dáng “hươu cao cổ” và chiếc cổ dài, Brachiosaurus là một loài vật có vóc dáng cao, chuyên ăn thực vật ở trên cao. Nó có thể dễ dàng cắt xén lá cây ở độ cao tới 9 mét (30 ft).
- Không thể đứng bằng hai chân: Không giống như các loài sauropoda khác, cấu trúc cơ thể dốc về phía trước khiến Brachiosaurus không phù hợp cho việc đứng bằng hai chân sau.
- Máu nóng hay máu lạnh?: Với kích thước khổng lồ, Brachiosaurus từng được cho là loài máu lạnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy nó có khả năng là loài máu nóng để có thể duy trì hoạt động cho một cơ thể đồ sộ như vậy.
- Độ hiếm: Brachiosaurus là một trong những loài sauropoda hiếm trong Thành hệ Morrison. Mẫu vật điển hình (B. altithorax) được Riggs phát hiện vẫn là mẫu hoàn thiện nhất cho đến nay.
